“Halle in de Tweede Wereldoorlog”

Voorplat Verhandeling Fierens

 

In december rolt er een nieuw boek van de persen: Halle in de Tweede Wereldoorlog, een studie van historicus Bruno Fierens. In tien boeiende hoofdstukken (vooroorlogse politiek, oorlogshandelingen, bezetting, nieuwe machthebbers, dagelijks leven, collaboratie en verzet, economisch leven, bevrijding, repressie en naoorlogse politiek) onderzoekt de auteur minutieus de invloed van de bezetting op het leven in Halle tijdens de Tweede Wereldoorlog en de directe gevolgen daarvan. Nooit eerder werd zo uitvoerig (in ca. 250 pagina’s, met ca. 100 foto’s en illustraties) en veelomvattend, en op basis van zulk grondig bronnenonderzoek, over deze vreselijke periode in de Halse geschiedenis geschreven. Wie wil weten hoe zijn/haar ouders en grootouders die moeilijke oorlogsjaren beleefden, moet deze studie lezen !

Omwille van de grote belangstelling, willen we zoveel mogelijk geïnteresseerden de kans geven dit interessante boek in huis te halen. Daarom wordt de periode van voorintekening aan verminderd tarief met 14 dagen verlengd: wie op deze publicatie intekent vóór 1 december 2017, kan ze aankopen aan introductieprijs. Daartoe stort u vóór die datum 20 EUR op onze rekening: BE64 0010 9717 2252 (25 EUR als ze moet opgestuurd worden). Vanaf 1 december kan u het boek enkel nog aankopen (zolang de beperkte voorraad strekt) tegen de normale verkoopprijs van 25 EUR (+ 5 EUR verzendingskosten indien nodig). Mis deze kans dus niet ! Bovendien maakt u door vooruit te betalen het drukken van dit omvangrijke boek mogelijk. De bezorging ervan zal plaatsvinden in de tweede helft van december. U ontvangt te gepasten tijde nog een bericht over waar en wanneer u het bestelde boek kan afhalen.

Bestel dit ideale kerstcadeau nu ! De oplage wordt strikt beperkt, dus op is op.


Historische wandeling in Breedhout op zondag 22 oktober

Vaak staat de Halse binnenstad met zijn basiliek, zijn stadhuis en zijn historisch centrum centraal. Dat is minder het geval met het landelijke Breedhout. Is Breedhout historisch wel interessant ? Vast en zeker ! De Frankische kolonisatie heeft er duidelijker zijn sporen nagelaten in het relatief weinig aangetaste landschap en bewoningspatroon. In wezen had je er een vrij kleine dorpskern met dries omgeven door de grote hofkernen van Budingen, Wedem, Vlieringen, Scheyssingen en het (gedeeltelijk op Pepingen gelegen) Manebroek. Mogelijk zijn er zelfs sporen van het pre-Romeinse wegennet.

Op onze wandeling verkennen we de dorpskern, het domein van Budingen en Manebroek en de boerderij van Wedem. Zelfs de kerk heeft historisch interessante aanknopingspunten en belangwekkende objecten of elementen en is niet zonder meer een neogotische dorpskerk zoals we er zoveel aantreffen in Pajottenland en Zennevallei. Het is ook eerder uitzonderlijk dat we toegang krijgen tot het privé-domein van de burggraaf de Jonghe d’Ardoye en (gedeeltelijk) tot het domein van Manebroek.

Trek je wandelschoenen aan en kom mee op verkenningstocht. Iedereen is welkom: jij, je gezin, je familie, je vrienden, je buren en kennissen !

Wandeling Breedhout

Vertrekuur: 13.30 u. stipt

Plaats van samenkomst: Heilig-Hartkerk, Lenniksesteenweg, 1500 Halle

Bijdrage in de onkosten: geen

Organisatie: Koninklijke Geschied- en Oudheidkundige Kring i.s.m. Zenne & Zoniën

Gids: André Vancutsem

Afstand: 6,2 km

Traject: H.-Hartkerk – Lenniksesteenweg – Domein Budingen – Brabantse baan – Wedemstraat (kasteelhoeve Wedem) – Wedemstraat (linkersplitsing) – Steenweg naar Sint-Pieters-Leeuw – Termeeren – landwegen rond het domein Manebroek (knooppunten 321 – 320 – 318 – 317 -74) langs akkers, weiden en het natuurgebied Engelandbos – Smisstraat – Rubenslaan – H.-Hartkerk


De Duitschlanders zijn er bijna ! (“Les Allemagnes sont presque là !”)

Sinds juni 2014 is de Werkgroep Wereldoorlog I druk bezig geweest met de voorbereiding van de tentoonstelling “Les Allemagnes sont là!” – Halle tijdens de Eerste Wereldoorlog, die op 29 januari feestelijk geopend wordt. Aanvankelijk was er een vergadering om de paar maanden. Er werd nagedacht over het verhaal dat men wou vertellen, welke elementen dat moest bevatten, en welke archiefstukken en voorwerpen dat verhaal konden illustreren. Die documenten en objecten moesten geïnventariseerd, getraceerd, gekopieerd of ontleend, en becommentarieerd worden. Tenslotte moest de tentoonstelling vorm krijgen in een duidelijke en aantrekkelijke opstelling. Het afgelopen jaar kwamen de leden van de werkgroep dan ook geregeld samen, de laatste maanden bijna wekelijks, en de laatste week zelfs dagelijks, om alles bij elkaar te brengen en de tentoonstelling op te bouwen. Vandaag en morgen wordt er de laatste hand aan gelegd.

De tentoonstelling nadert zijn voltooiing

De tentoonstelling nadert zijn voltooiing.

Het is een mooie en boeiende tentoonstelling geworden, die het resultaat is van een nauwe samenwerking tussen de KGOKH en den AST en die mede mogelijk gemaakt werd dankzij de steun van de Erfgoedcel Pajottenland & Zennevallei. Ik wil alvast de leden van de werkgroep zeer hartelijk bedanken voor hun onverdroten inzet de voorbije twee jaar. Bedankt André, Annelies, Dirk, Guy, Peter, Rudolf en Vic ! Bedankt ook aan de vele bruikleengevers – particulieren én instellingen – die voorwerpen en archiefstukken voor de tentoonstelling ter beschikking gesteld hebben.

De kernleden van de Werkgroep Wereldoorlog I (v.l.n.r.): Dirk Vandenplas, Peter François, Guy Lernout, André Vancutsem en Annelies De Laender

De kernleden van de Werkgroep Wereldoorlog I (v.l.n.r.): Dirk Vandenplas, Peter François, Guy Lernout, André Vancutsem en Annelies De Laender

“Les Allemagnes sont là!” gaat door in de Oude Post van 30 januari tot 28 februari en kan gratis bezocht worden op donderdagen van 10 tot 12 uur en op zaterdagen en zondagen van 10 tot 12 en van 14 tot 18 uur.

Wie zich alvast wat wil inlezen kan in het afrolmenu onder het tabblad “Documentatie”, submenu “Oorlogsdocumentatie”, een nieuw opgeladen getuigenverslag lezen: “Het avontuurlijk Leven van een Vrijschutter”, het verhaal achter “De Vrijschutter”, het sluikblad tijdens de Eerste en de Tweede Wereldoorlog van Jan-Niklaas Devillé (schrijver) en diens jongere broer Guillaume (drukker).

Veel leesgenot en tot weerziens op de tentoonstelling !

Jurgen Vandebotermet, voorzitter


Nieuw Hallensianummer “Lembeek tijdens de Eerste Wereldoorlog”

SpeciaalVorige week rolde de nieuwe Hallensia van de drukpersen. Zoals aangekondigd, werd het een themanummer met als titel “Lembeek tijdens de Eerste Wereldoorlog” van de hand van Dirk Vandenplas.

In een eerste deel wordt de toestand in Lembeek tijdens de Eerste Wereldoorlog beschreven. Daarbij komen thema’s als de aankomst van de Duitse troepen in Lembeek op 21 augustus 1914, de bezetting, opeisingen, soepbedeling en hulpcomité, het verenigingsleven tijdens de oorlog, vluchtelingen en noodgeld aan bod.

Ook de Lembeekse gemobiliseerde soldaten komen aan bod. In augustus 1914 werden bijna 200 Lembekenaren onder de wapens geroepen. Hun oorlogservaringen worden gegroepeerd rond een aantal thema’s : de militairen die in Nederland werden geïnterneerd, die krijgsgevangen werden gemaakt en die  gewond raakten. Ook minder evidente thema’s zoals soldaten die tijdens de oorlog in aanraking kwamen met het militaire gerecht worden behandeld. Zeventien Lembekenaren sneuvelden tijdens de oorlog en uiteraard ontbreken zij niet in deze publicatie.

Voor deze publicatie werd een beroep gedaan op de gegevens die René Dejonghe in 1964 – n.a.v. de 50ste verjaardag van het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog – bij elkaar bracht. Hij ging op zoek naar de nog in leven zijnde oudstrijders, interviewde ze en bracht een grote verzameling foto’s, documenten en voorwerpen bij elkaar. Deze gegevens werden aangevuld met eigen opzoekingswerk in diverse archiefinstellingen, dat ook nog heel wat nieuw en interessant materiaal opleverde. In de Provinciale Bibliotheek Tolhuis in Brugge werden ondermeer de verloren gewaande oorlogsdagboeken van Lembekenaar Leon Martel teruggevonden. Deze oorlogsdagboeken geven een indringende kijk op het frontleven want Leon was een scherp observator met een uitstekende pen. Hij beschrijft ondermeer hoe hij op 11 maart 1916 in een voorpost getroffen werd door een Duitse kogel die zijn helm op twee plaatsen doorboorde. Als bij wonder hield hij er enkel maar een schrammetje aan over. Leon onderhield ook een boeiende briefwisseling met de in Brazilië wonende Suzanna de Figueredo. Uniek zijn zeker de tekeningen waarmee Leon zijn dagboeken illustreerde en waarvan een ruime selectie in het nieuwe Hallensianummer zijn opgenomen.

In een laatste hoofdstuk wordt tenslotte dieper ingegaan hoe in Lembeek de Eerste Wereldoorlog werd herdacht.

Het is een extra dik nummer van 88 p. geworden en telt 160 illustraties waarvan de meeste nooit eerder gepubliceerd werden. In een bijlage kan men de lijst vinden met de namen van alle gemobiliseerde Lembeekse soldaten.


Uitnodiging lezing: Wie heeft Lahaut vermoord?

Julien Lahaut hoofd” “Zeer sympathiek, die processie hier,” vond hulppastoor Rik Devillé. Het was de zomer van 1974. Ter gelegenheid van het honderdjarige bestaan van hun parochie beeldden inwoners van Essenbeek oude beroepen en klederdrachten uit. Devillé zag herders, boerenmeiden en scharenslijpers. “En plots, middenin de optocht, een jagersfiguur,” weet hij nog. “Deze man droeg witte handschoenen en hield een pistool vast. En iedereen moest lachen. Ik vroeg aan de mensen rond mij: wat voor beroep beeldt hij uit? Er kwamen cryptische antwoorden. Er werd met me gelachen. Ik was dan ook nieuw in dat dorp. Pas achteraf is het me verteld: daar liep de moordenaar van Julien Lahaut.”

De Kon. Geschied- en Oudheidkundige Kring van Halle en het Davidsfonds van Halle nodigen u uit op een boeiende lezing in het kader van de Nacht van de Geschiedenis: “Wie heeft Lahaut vermoord?” door Prof. Dr. Emmanuel Gerard.

Monument Julien Lahaut in Seraing

Emmanuel Gerard is historicus en gewoon hoogleraar aan de KU Leuven. Van 2003 tot 2010 was hij decaan van de Faculteit Sociale Wetenschappen. Hij onderwijst in de hedendaagse geschiedenis en publiceerde over het interbellum, de relatie religie-maatschappij, parlementaire geschiedenis, de monarchie en de dekolonisatie van Congo. Sinds 2011 leidt Emmanuel Gerard het onderzoeksproject naar de moord op Julien Lahaut in het kader van een samenwerkingsovereenkomst tussen SOMA (Studie- en Documentatie­centrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij) en de KU Leuven.

Cover boekOp 11 augustus 1950 wordt de eedaflegging van Koning Boudewijn door communisten verstoord met de beruchte kreet “Vive la République”. Een week later wordt de populaire communistische partijleider, Julien Lahaut, voor zijn deur neergeschoten. Het is de belangrijkste politieke moord in de Belgische geschiedenis, maar ze wordt nooit opgehelderd.

In zijn lezing werpt Professor Emmanuel Gerard een kritische blik op het gerechtelijk onderzoek en gaat op zoek naar nieuwe sporen. Voor Hallenaren is het daarbij zeer de vraag of de in vroegere publicaties al genoemde “Adolphe” (schuilnaam) uit Halle met de moord iets te maken heeft gehad. Of waren het andere Hallenaren die bij de moord betrokken waren?

Deze unieke lezing vindt plaats in het O.L.V.-Centrum te Halle op dinsdag 24 maart 2015 om 20 uur. Leden K.G.O.K.H. en Davidsfonds betalen 5 Euro, niet-leden 8 Euro.