De Duitschlanders zijn er bijna ! (“Les Allemagnes sont presque là !”)

Sinds juni 2014 is de Werkgroep Wereldoorlog I druk bezig geweest met de voorbereiding van de tentoonstelling “Les Allemagnes sont là!” – Halle tijdens de Eerste Wereldoorlog, die op 29 januari feestelijk geopend wordt. Aanvankelijk was er een vergadering om de paar maanden. Er werd nagedacht over het verhaal dat men wou vertellen, welke elementen dat moest bevatten, en welke archiefstukken en voorwerpen dat verhaal konden illustreren. Die documenten en objecten moesten geïnventariseerd, getraceerd, gekopieerd of ontleend, en becommentarieerd worden. Tenslotte moest de tentoonstelling vorm krijgen in een duidelijke en aantrekkelijke opstelling. Het afgelopen jaar kwamen de leden van de werkgroep dan ook geregeld samen, de laatste maanden bijna wekelijks, en de laatste week zelfs dagelijks, om alles bij elkaar te brengen en de tentoonstelling op te bouwen. Vandaag en morgen wordt er de laatste hand aan gelegd.

De tentoonstelling nadert zijn voltooiing

De tentoonstelling nadert zijn voltooiing.

Het is een mooie en boeiende tentoonstelling geworden, die het resultaat is van een nauwe samenwerking tussen de KGOKH en den AST en die mede mogelijk gemaakt werd dankzij de steun van de Erfgoedcel Pajottenland & Zennevallei. Ik wil alvast de leden van de werkgroep zeer hartelijk bedanken voor hun onverdroten inzet de voorbije twee jaar. Bedankt André, Annelies, Dirk, Guy, Peter, Rudolf en Vic ! Bedankt ook aan de vele bruikleengevers – particulieren én instellingen – die voorwerpen en archiefstukken voor de tentoonstelling ter beschikking gesteld hebben.

De kernleden van de Werkgroep Wereldoorlog I (v.l.n.r.): Dirk Vandenplas, Peter François, Guy Lernout, André Vancutsem en Annelies De Laender

De kernleden van de Werkgroep Wereldoorlog I (v.l.n.r.): Dirk Vandenplas, Peter François, Guy Lernout, André Vancutsem en Annelies De Laender

“Les Allemagnes sont là!” gaat door in de Oude Post van 30 januari tot 28 februari en kan gratis bezocht worden op donderdagen van 10 tot 12 uur en op zaterdagen en zondagen van 10 tot 12 en van 14 tot 18 uur.

Wie zich alvast wat wil inlezen kan in het afrolmenu onder het tabblad “Documentatie”, submenu “Oorlogsdocumentatie”, een nieuw opgeladen getuigenverslag lezen: “Het avontuurlijk Leven van een Vrijschutter”, het verhaal achter “De Vrijschutter”, het sluikblad tijdens de Eerste en de Tweede Wereldoorlog van Jan-Niklaas Devillé (schrijver) en diens jongere broer Guillaume (drukker).

Veel leesgenot en tot weerziens op de tentoonstelling !

Jurgen Vandebotermet, voorzitter


Nieuw Hallensianummer “Lembeek tijdens de Eerste Wereldoorlog”

SpeciaalVorige week rolde de nieuwe Hallensia van de drukpersen. Zoals aangekondigd, werd het een themanummer met als titel “Lembeek tijdens de Eerste Wereldoorlog” van de hand van Dirk Vandenplas.

In een eerste deel wordt de toestand in Lembeek tijdens de Eerste Wereldoorlog beschreven. Daarbij komen thema’s als de aankomst van de Duitse troepen in Lembeek op 21 augustus 1914, de bezetting, opeisingen, soepbedeling en hulpcomité, het verenigingsleven tijdens de oorlog, vluchtelingen en noodgeld aan bod.

Ook de Lembeekse gemobiliseerde soldaten komen aan bod. In augustus 1914 werden bijna 200 Lembekenaren onder de wapens geroepen. Hun oorlogservaringen worden gegroepeerd rond een aantal thema’s : de militairen die in Nederland werden geïnterneerd, die krijgsgevangen werden gemaakt en die  gewond raakten. Ook minder evidente thema’s zoals soldaten die tijdens de oorlog in aanraking kwamen met het militaire gerecht worden behandeld. Zeventien Lembekenaren sneuvelden tijdens de oorlog en uiteraard ontbreken zij niet in deze publicatie.

Voor deze publicatie werd een beroep gedaan op de gegevens die René Dejonghe in 1964 – n.a.v. de 50ste verjaardag van het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog – bij elkaar bracht. Hij ging op zoek naar de nog in leven zijnde oudstrijders, interviewde ze en bracht een grote verzameling foto’s, documenten en voorwerpen bij elkaar. Deze gegevens werden aangevuld met eigen opzoekingswerk in diverse archiefinstellingen, dat ook nog heel wat nieuw en interessant materiaal opleverde. In de Provinciale Bibliotheek Tolhuis in Brugge werden ondermeer de verloren gewaande oorlogsdagboeken van Lembekenaar Leon Martel teruggevonden. Deze oorlogsdagboeken geven een indringende kijk op het frontleven want Leon was een scherp observator met een uitstekende pen. Hij beschrijft ondermeer hoe hij op 11 maart 1916 in een voorpost getroffen werd door een Duitse kogel die zijn helm op twee plaatsen doorboorde. Als bij wonder hield hij er enkel maar een schrammetje aan over. Leon onderhield ook een boeiende briefwisseling met de in Brazilië wonende Suzanna de Figueredo. Uniek zijn zeker de tekeningen waarmee Leon zijn dagboeken illustreerde en waarvan een ruime selectie in het nieuwe Hallensianummer zijn opgenomen.

In een laatste hoofdstuk wordt tenslotte dieper ingegaan hoe in Lembeek de Eerste Wereldoorlog werd herdacht.

Het is een extra dik nummer van 88 p. geworden en telt 160 illustraties waarvan de meeste nooit eerder gepubliceerd werden. In een bijlage kan men de lijst vinden met de namen van alle gemobiliseerde Lembeekse soldaten.


Uitnodiging lezing: Wie heeft Lahaut vermoord?

Julien Lahaut hoofd” “Zeer sympathiek, die processie hier,” vond hulppastoor Rik Devillé. Het was de zomer van 1974. Ter gelegenheid van het honderdjarige bestaan van hun parochie beeldden inwoners van Essenbeek oude beroepen en klederdrachten uit. Devillé zag herders, boerenmeiden en scharenslijpers. “En plots, middenin de optocht, een jagersfiguur,” weet hij nog. “Deze man droeg witte handschoenen en hield een pistool vast. En iedereen moest lachen. Ik vroeg aan de mensen rond mij: wat voor beroep beeldt hij uit? Er kwamen cryptische antwoorden. Er werd met me gelachen. Ik was dan ook nieuw in dat dorp. Pas achteraf is het me verteld: daar liep de moordenaar van Julien Lahaut.”

De Kon. Geschied- en Oudheidkundige Kring van Halle en het Davidsfonds van Halle nodigen u uit op een boeiende lezing in het kader van de Nacht van de Geschiedenis: “Wie heeft Lahaut vermoord?” door Prof. Dr. Emmanuel Gerard.

Monument Julien Lahaut in Seraing

Emmanuel Gerard is historicus en gewoon hoogleraar aan de KU Leuven. Van 2003 tot 2010 was hij decaan van de Faculteit Sociale Wetenschappen. Hij onderwijst in de hedendaagse geschiedenis en publiceerde over het interbellum, de relatie religie-maatschappij, parlementaire geschiedenis, de monarchie en de dekolonisatie van Congo. Sinds 2011 leidt Emmanuel Gerard het onderzoeksproject naar de moord op Julien Lahaut in het kader van een samenwerkingsovereenkomst tussen SOMA (Studie- en Documentatie­centrum Oorlog en Hedendaagse Maatschappij) en de KU Leuven.

Cover boekOp 11 augustus 1950 wordt de eedaflegging van Koning Boudewijn door communisten verstoord met de beruchte kreet “Vive la République”. Een week later wordt de populaire communistische partijleider, Julien Lahaut, voor zijn deur neergeschoten. Het is de belangrijkste politieke moord in de Belgische geschiedenis, maar ze wordt nooit opgehelderd.

In zijn lezing werpt Professor Emmanuel Gerard een kritische blik op het gerechtelijk onderzoek en gaat op zoek naar nieuwe sporen. Voor Hallenaren is het daarbij zeer de vraag of de in vroegere publicaties al genoemde “Adolphe” (schuilnaam) uit Halle met de moord iets te maken heeft gehad. Of waren het andere Hallenaren die bij de moord betrokken waren?

Deze unieke lezing vindt plaats in het O.L.V.-Centrum te Halle op dinsdag 24 maart 2015 om 20 uur. Leden K.G.O.K.H. en Davidsfonds betalen 5 Euro, niet-leden 8 Euro.


Website geactualiseerd en uitgebreid

Beste bezoeker,

U had het misschien al gemerkt: de voorbije twee maanden werkte de website niet helemaal naar behoren. Ten gevolge van het uitvoeren van een aanbevolen update van onze software is er behoorlijk wat in de soep gedraaid. Functies als registreren, in- en uitloggen, een contactformulier versturen… waren weggevallen of werkten niet of slechts ten dele omdat de plug-ins niet langer compatibel bleken. Omdat de koppelingen naar onze mediabibliotheek of de mediabestanden zelf op onverklaarbare wijze verdwenen waren, kon er evenmin nog iets van onze documentatie gedownload worden. En tot slot bleken de koppelingen naar externe websites verouderd te zijn.

computercrashNa veel zwoegen en zuchten (en occasioneel gevloek) werkt alles nu weer naar behoren. Bovendien hebben we van de gelegenheid gebruik gemaakt om alle informatie te actualiseren en de rubrieken publicaties en documentatie uit te breiden. Er staan meer kaarten en plannen op, de Halse bibliografie van Guy Lernout werd opgeladen, en er is een nieuwe categorie met zeer interessante studies over de stadswording bijgekomen. De sectie met Restauratie-actua is weggevallen omdat de restauratie van de basiliek weldra zijn voltooiing nadert en er twee wetenschappelijke monografieën zullen verschijnen over de architectuur en de restauratie van de Sint-Martinuskerk, waarin alles in nog groter detail besproken wordt. Voor de nieuwsgierige aagjes is er een rubriek interne keuken, waarin jullie nu ook een “wie doet wat ?” kunnen vinden: een overzicht van de verschillende werkgroepen binnen de K.G.O.K.H. en de bestuursleden, de leden van het adviescomité en de externen die daarin actief zijn. Registreren en in- en uitloggen doet u voortaan via het tabblad uiterst rechts in de menubalk.

Kom alleszins nu en dan terug om een kijkje te nemen, want geregeld zullen we nieuwe documentatie opladen die interessant kan zijn voor uw geschiedkundige naspeuringen over Halle en zijn deelgemeenten.


Witte Sint en Zwarte Piet: traditie of racisme?

Op vrijdag 5 december 2014 om 20.00 uur organiseren de Koninklijke Geschied- en Oudheidkundige Kring van Halle en het Davidsfonds van Halle organiseren een interessante lezing met een boeiende powerpointpresentatie in de Oude Post, Kardinaal Cardijnstraat z/n, 1500 Halle.

Groetjes van Krampus

Groetjes van Krampus

Op “het avondje van Sinterklaas” neemt Stef Van den Eynde, vergelijkende godsdienstwetenschapper en onstuitbaar spraakwater, ons mee op een fantastische ontdekkingstocht terug in de tijd, op zoek naar de oorsprong van de Sinterklaasgebruiken. Onderweg zien we hoe die gebruiken zich aan de veranderende tijden en gewoonten aanpassen en hoe ze in grote mate verrijkt worden door de vitale volkscultuur.  Blijft de figuur van de Sint doorheen de eeuwen vrij constant, die van zijn begeleider verandert steeds weer van gedaante en hier en daar ontstaan er zelfs mengvormen tussen beiden. Op het einde van deze avontuurlijke reis krijgen we een duidelijk antwoord op de prangende vraag: “Hoe zwart is Piet ?”.

Na de pauze (waarin u alvast de keel kan smeren), gaan we met de spreker in dialoog over de al dan niet racistische verhouding tussen de blanke goedheilige man en zijn zwarte, angst inboezemende en bestraffende knecht en wisselen we van gedachte over rol, uiterlijk en betekenis van (Zwarte) Piet in de 21ste eeuw.

Deze avond wordt warm aanbevolen aan iedereen die geïnteresseerd is in volkscultuur en mentaliteitsgeschiedenis, aan elkeen die zich bekommert om een respectvolle en inclusieve samenleving, aan elke ouder met kinderen die nog in Sinterklaas geloven, aan eenieder die verknocht is aan het Sinterklaasfeest of daarentegen het uiterlijk en de ondergeschikte rol van Zwarte Piet als kwetsend ervaart, en tenslotte aan alle curieuzeneuzen die van straffe verhalen houden en zich nog jong van hart voelen. Inkom:

  • kinderen -18: gratis
  • houders van een kom!pas: 2 Euro
  • leden KGOKH en Davidsfonds: 5 Euro
  • niet-leden: 8 Euro

Niet-leden die zich op deze avond lid maken van de Geschied- en Oudheidkundige Kring mogen gratis naar binnen !